Modlitwy na terenie cmentarza żydowskiego w Kielcach w 80. rocznicę pogromu

Warszawa, 21.05.2026 r.

Zaproszenie

Polska Rada Chrześcijan i Żydów zaprasza na modlitwy na terenie cmentarza żydowskiego w Kielcach w 80. rocznicę pogromu.

Uroczystość odbędzie się 3 lipca (piątek), o godz. 12. Będzie ona częścią szerszych obchodów organizowanych tego dnia przez kieleckie Stowarzyszenie Jana Karskiego.

Wszyscy życzliwie zainteresowani są mile widziani. Proszę o potwierdzenie obecności na mail stankrajewski@hotmail.com

Z poważaniem

Stanisław Krajewski (współprzewodniczący PRChiŻ)

Oto całość programu:

• godz.12:00 Modlitwa międzyreligijna przy grobie ofiar pogromu na cmentarzu żydowskim w Kielcach (Al. Na Stadion)
• godz.14 Upamiętnienie przy pomniku "Menora" poświęconym Żydom z kieleckiego getta (Al. IX Wieków Kielc) i przy kamienicy przy ul. Planty 7
• godz.18:20 Bazylika Katedralna w Kielcach Koncert "Dziedzictwo" w wykonaniu Isidoro Abramovicza (kantora Synagogi Pestalozzistraße w Berlinie) oraz Jakuba Stefka

Kieleckie Stowarzyszenie Jana Karskiego Instytut Kultury Spotkania i Dialogu

Stowarzyszenie im. Jana Karskiego powstało w 2005 roku, jako swego rodzaju kontynuacja Obywatelskiego Stowarzyszenia „Pamięć – Dialog – Pojednanie”, które zawiązało się w celu przygotowania godnych obchodów 50 rocznicy pogromu kieleckiego w 1996 roku. Jego początki wiążą się również z inicjatywą nadania Gimnazjum Integracyjnemu imienia Jana Karskiego. To wtedy grupa kielczan uznała, że ten bohater może stać się dobrym przewodnikiem w mierzeniu się z trudną przeszłością miasta i szerzeniu idei tolerancji, otwartości, spotkania z Innym.

Stowarzyszenie to grupa ok. 30 osób poruszonych ideą Jana Karskiego, który wielokrotnie powtarzał: „uczynienie świata lepszym jest możliwe, że podejmowanie bezustannych wysiłków w tym celu jest konieczne, a zaniechanie naprawy i obojętność na zło jest zbrodnią i grzechem”. W Statucie Stowarzyszenia czytamy, że celem tej organizacji jest:

1.Rozpowszechnianie postaw otwartości i poszanowania dla osób i grup o odmiennej identyfikacji etnicznej, narodowej, religijnej lub kulturowej.

2. Przeciwdziałanie wszelkim formom antysemityzmu, antypolonizmu, ksenofobii oraz innym postawom godzącym w godność człowieka.

3. Podejmowanie działań na rzecz zachowania polskiego dziedzictwa narodowego — monitorowanie oraz piętnowanie wszelkich przypadków jego naruszenia. Statut Stowarzyszenia im. Jana Karskiego

W roku 2015, gdy świętowano 10-lecie działalności Stowarzyszenia, powołano do życia Instytut Kultury Spotkania i Dialogu. Od tego momentu Stowarzyszenie ma też własną siedzibę w budynku przy ulicy Planty 7, który był świadkiem tragicznych wydarzeń z 1946 roku. Podczas jej otwarcia Bogdan Białek, inicjator i, od początku działalności, prezes Stowarzyszenia, mówił:

”Stowarzyszenie nie chce z nikim i z niczym walczyć, niczego z niczym konfrontować – celem naszego działania jest miłość. Na tyle na ile potrafimy, sami poranieni, czasami niedoskonali, ograniczeni. Wiemy, że tolerancja to jest o wiele, wiele za mało, żeby budować”.

Bogdan Białek

Więcej:

• Bp Teodor Kubina do ogółu społeczeństwa po pogromie kieleckim
• W Kielcach następnego dnia po pogromie Rozmowa z Markiem Edelmanem, 1 VI 2012 01/07/2019
• Kielce, obchody 70. rocznicy pogromu 04/07/2016
• Pogrom Żydów w Kielcach 04/07/1946
• Wyjaśniam, że krew na moim ubraniu... 04/07/2006
• Sprawiedliwi ratujący Żydów to nie jest portret narodu, nie działali w imieniu większości 28/02/2021
• Pogrom Kielecki. Polski antysemityzm po Zagładzie Prof. Paweł Stachowiak w swoich Dobranockach. Klub Tygodnika 23/12/2020
• 75. rocznica pogromu kieleckiego Plan obchodów
• Prof. Tokarska-Bakir: pogrom kielecki nie wziął się z ubeckiej prowokacji 24/02/2018 04/07/2021
• POLIN:Skąd Pogromy po Zagładzie -80. rocznica Pogromu Kieleckiego
  Pogrom kielecki 4 lipca 1946 r., w którym zginęło ponad czterdzieści osób, był największym i najgłośniejszym aktem przemocy wobec Żydów w powojennej Polsce. Mniej znany jest fakt, że w pierwszych latach po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej notowano setki napaści na Żydów. W ich efekcie zginęło przeszło 1100 ocalałych z Zagłady. Skąd się wzięła agresja Polaków wobec Żydów po Holokauście? Jakie były jej społeczne i psychologiczne mechanizmy? Jak głęboko sięgają korzenie tej wrogości? Czy była zjawiskiem nowym, czy miała związek z wydarzeniami z czasów wojny? Co się wydarzyło między mordem w Jedwabnem z 1941 r. – którego 85. rocznicę również obchodzimy – a pogromem w Kielcach? Jak współcześni Polacy radzą sobie z dziedzictwem tamtych zbrodni? Na te pytania odpowiadali uczestnicy panelu:
  Joanna Tokarska-Bakir - antropolożka kultury i religioznawczyni, profesor nauk humanistycznych, pracuje w Instytucie Slawistyki PAN, jest członkinią-korespondentem PAN. Specjalizuje się w antropologii Zagłady i etnografii przemocy antyżydowskiej. Autorka takich książek jak Rzeczy mgliste. Eseje i studia (2004), Legendy o krwi. Antropologia przesądu (2008; ), Okrzyki pogromowe. Szkice z antropologii historycznej Polski 1939-1946 (2012); monografii Pod klątwą. Społeczny portret pogromu kieleckiego (2018), Bracia miesiące. Eseje i studia (2020); oraz Kociej muzyki. Chóralnej historii pogromu krakowskiego (2024).
  Bogdan Białek – psycholog, dziennikarz, redaktor. Były pracownik Studium Pomocy Psychologicznej PTP. Pracował w Gazecie Wyborczej, był twórcą dodatku regionalnego GW. Był pracownikiem Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stworzył i redagował pismo psychologiczne "Charaktery". Był współprzewodniczącym Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Działa na rzecz upamiętnienia ofiar Pogromu w Kielcach, powołał Stowarzyszenie im. Jana Karskiego. W 2014 roku Stowarzyszenie to, w miejscu pogromu Kieleckiego, utworzyło Instytut Kultury Spotkania i Dialogu, którego scenariusz napisał Bogdan Białek. Dariusz Libionka – historyk, dr hab. profesor Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, redaktor naczelny rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, główny historyk ds. Zagłady w Państwowym Muzeum na Majdanku. Opublikował m.in.: Żydzi w powstańczej Warszawie (2009, współautor z B. Engelking), Bohaterowie, hochsztaplerzy, opisywacze. Wokół Żydowskiego Związku Wojskowego (2011, współautor z L. Weinbaumem), Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie. Zarys problematyki (2017), Obóz zagłady w Bełżcu w relacjach ocalonych i zeznaniach polskich świadków (2025, redaktor).
  Prowadzenie:
  Krzysztof Persak –historyk, dr, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Zajmuje się najnowszą historią polityczną Polski i historią zagłady Żydów. Wraz z Pawłem Machcewiczem kierował projektem badawczym IPN dotyczącym mordu w Jedwabnem i pogromów latem 1941 r., którego wyniki przedstawiono w dwutomowej pracy Wokół Jedwabnego (2002). Autor i redaktor naukowy ponad dwudziestu książek, m.in.: A Handbook of the Communist Security Apparatus in East Central Europe, 1944–1989 (z Łukaszem Kamińskim, 2005), Sprawa Henryka Hollanda (2006), Żydzi w walce z Niemcami 1939-1945 (2023).
  Czasem myślę, że wystarczy uważnie śledzić zachowania sporej części polskiego społeczeństwa wobec "innych": Żydów, Ukraińców, Romów by i dziś myśleć z niepokojem o tym co byle iskra może zapalić "jutro". A powojnie obfitowało w takie "preteksty" podsycane "zwyczajną" nienawiścią do innych -choć przecież nie obcych... Wczorajsza dyskusja w Polin nie skończyła się "o czasie". Jeszcze po wyjściu z budynku czekaliśmy na prof. Joannę Tokarską-Bakir z kolejnymi pytaniami...